استاندارد های صنعت فولاد

API مخفف American Petroleum Institute یا «مؤسسه نفت آمریکا» است.
استانداردهای API بیشتر در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی کاربرد دارند.
در صنعت فولاد، API به‌خصوص برای لوله‌های انتقال نفت و گاز اهمیت زیادی دارد.
یکی از معروف‌ترین استانداردها API 5L است که مربوط به Line Pipe می‌باشد.
این استاندارد مشخصات لوله‌های مورد استفاده در خطوط انتقال نفت و گاز را تعیین می‌کند.
گریدهایی مانند X42، X52، X60 و X65 در API 5L دیده می‌شوند.
عدد موجود در نام گرید، به حداقل استحکام تسلیم اسمی بر حسب ksi مربوط است.
API علاوه بر لوله، استانداردهایی برای تجهیزات حفاری، مخازن، شیرآلات و تجهیزات پالایشگاهی نیز دارد.
استانداردهای API شامل الزامات مربوط به مواد، ساخت، آزمون، بازرسی و کنترل کیفیت هستند.
برای مثال در تولید یک لوله API 5L، ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی باید با الزامات استاندارد مطابقت داشته باشد.
API در پروژه‌های خطوط لوله، پالایشگاه‌ها، پتروشیمی و صنایع نفت و گاز بسیار پرکاربرد است.
بنابراین API را می‌توان یکی از مراجع مهم برای استانداردسازی و کنترل کیفیت تجهیزات فولادی صنعت نفت و گاز دانست.

ASTM یکی از مهم‌ترین مراجع استاندارد در صنعت فولاد و متالورژی است.
ASTM مخفف American Society for Testing and Materials است و امروزه با نام ASTM International شناخته می‌شود.
استانداردهای ASTM مشخصات فنی مواد، محصولات فولادی و روش‌های آزمون را تعیین می‌کنند.
این استانداردها ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، ابعاد، عملیات حرارتی و الزامات کیفی را مشخص می‌کنند.
در نام‌گذاری ASTM، حرف A معمولاً به استانداردهای آهن و فولاد مربوط است.
برای مثال ASTM A36 یکی از فولادهای کربنی پرکاربرد در سازه‌های فولادی است.
ASTM A516 Grade 70 بیشتر برای ورق‌های مورد استفاده در مخازن تحت فشار کاربرد دارد.
ASTM A106 برای لوله‌های فولادی بدون درز و سرویس دمای بالا استفاده می‌شود.
ASTM A53 نیز یکی از استانداردهای رایج لوله‌های فولادی است.
استاندارد ASTM A312 برای لوله‌های استنلس‌استیل آستنیتی کاربرد دارد.
ASTM فقط مشخصات خود فولاد را تعیین نمی‌کند؛ روش انجام تست‌ها را نیز استانداردسازی می‌کند.
از جمله این آزمون‌ها می‌توان به کشش، ضربه، سختی، آنالیز شیمیایی و تست‌های غیرمخرب اشاره کرد.
در کنترل کیفیت فولاد، نتایج تست‌ها معمولاً با الزامات ASTM مقایسه می‌شوند.
به همین دلیل ASTM در MTC یا Material Test Certificate بسیار دیده می‌شود.
ASTM با استانداردهای دیگری مانند ASME، API، ISO و EN نیز در پروژه‌های صنعتی استفاده می‌شود.
برای مثال ممکن است یک ورق دارای مشخصات ASTM A516 Gr.70 / ASME SA516 Gr.70 باشد.
تفاوت ASTM با ASME این است که ASTM بیشتر بر مشخصات مواد و روش‌های آزمون تمرکز دارد.
در صنایع فولاد، نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاه و ساختمان استفاده از ASTM بسیار رایج است.
بنابراین شناخت ASTM برای مهندسان متالورژی، کنترل کیفیت، خرید و بازرسی اهمیت زیادی دارد.
در مجموع، ASTM یک زبان مشترک برای تعیین کیفیت و مشخصات فنی محصولات فولادی در پروژه‌های صنعتی است.

DIN مخفف Deutsches Institut für Normung، یعنی مؤسسه استانداردسازی آلمان است.
استانداردهای DIN برای تعیین مشخصات فنی مواد و محصولات صنعتی، از جمله فولاد، استفاده می‌شوند.
در صنعت فولاد، DIN می‌تواند ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، ابعاد و روش‌های آزمون را مشخص کند.
برای مثال DIN 17100 از استانداردهای قدیمی و شناخته‌شده فولادهای سازه‌ای بود.
گریدهایی مانند St37 و St52 در استانداردهای قدیمی DIN بسیار معروف بودند.
امروزه بسیاری از استانداردهای فولادی اروپا تحت استانداردهای EN قرار گرفته‌اند.
به همین دلیل ممکن است در اسناد صنعتی هم‌زمان با DIN، استانداردهای DIN EN دیده شوند.
برای مثال DIN EN 10025 مربوط به محصولات فولادی نورد گرم سازه‌ای است.
DIN در صنایعی مانند ساختمان، ماشین‌سازی، خودروسازی، تجهیزات صنعتی و فولاد کاربرد زیادی دارد.
این استانداردها به تولیدکننده و خریدار کمک می‌کنند تا مشخصات ماده را به‌صورت یکسان تعریف کنند.
در کنترل کیفیت نیز خواص فولاد با الزامات استاندارد مربوطه مقایسه می‌شود.
بنابراین DIN را می‌توان یکی از مراجع مهم استانداردسازی در صنعت فولاد، به‌خصوص در اروپا و آلمان، دانست.

EN مخفف European Norm یا استاندارد اروپایی است.
این استانداردها توسط سازمان‌های استاندارد اروپایی، به‌ویژه CEN، تدوین و منتشر می‌شوند.
در صنعت فولاد، استانداردهای EN مشخصات فنی انواع محصولات فولادی را تعیین می‌کنند.
مواردی مانند ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، ابعاد، تلرانس و الزامات تولید در آن‌ها مشخص می‌شود.
یکی از استانداردهای مهم فولاد EN 10025 است که به فولادهای سازه‌ای نورد گرم مربوط می‌شود.
گریدهایی مانند S235، S275 و S355 در این استاندارد بسیار رایج هستند.
حرف S در این نام‌گذاری به فولاد سازه‌ای (Structural Steel) اشاره دارد.
برای مثال S355 دارای حداقل تنش تسلیم اسمی حدود 355 MPa در ضخامت‌های مشخص است.
استاندارد EN 10088 نیز مربوط به فولادهای زنگ‌نزن (Stainless Steel) است.
استانداردهای EN در صنایع ساختمان، فولاد، خودروسازی، نفت و گاز و ماشین‌سازی کاربرد گسترده دارند.
بسیاری از استانداردهای قدیمی DIN نیز با استانداردهای اروپایی EN جایگزین یا هماهنگ شده‌اند.
به همین دلیل عباراتی مانند DIN EN 10025 را در مدارک فنی مشاهده می‌کنیم.
در مجموع، EN یک چارچوب مشترک برای تولید، خرید، بازرسی و کنترل کیفیت محصولات فولادی در اروپا فراهم می‌کند.

ISO مخفف International Organization for Standardization یا «سازمان بین‌المللی استانداردسازی» است.
استانداردهای ISO در سطح بین‌المللی تدوین می‌شوند و در صنایع مختلف، از جمله فولاد، کاربرد دارند.
در صنعت فولاد، ISO برای تولید، کنترل کیفیت، آزمون، اندازه‌گیری و مدیریت فرایندها استفاده می‌شود.
این استانداردها می‌توانند مشخصات مواد، روش‌های آزمون و الزامات سیستم‌های مدیریتی را تعیین کنند.
برای مثال ISO 6892-1 روش آزمون کشش فلزات در دمای محیط را مشخص می‌کند.
ISO 6507 نیز مربوط به آزمون سختی ویکرز فلزات است.
استاندارد ISO 9001 بیشتر به سیستم مدیریت کیفیت مربوط می‌شود و مختص فولاد نیست.
کارخانه‌های فولاد می‌توانند از ISO 9001 برای کنترل و بهبود سیستم مدیریت کیفیت خود استفاده کنند.
ISO در کنار استانداردهایی مانند ASTM، EN و DIN در پروژه‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
هدف اصلی ISO ایجاد هماهنگی و زبان مشترک فنی میان تولیدکنندگان، آزمایشگاه‌ها و مصرف‌کنندگان در کشورهای مختلف است.
به همین دلیل استانداردهای ISO در تولید، بازرسی و کنترل کیفیت فولاد اهمیت زیادی دارند.